Цаг уурын мэдээ > Хөдөө аж ахуйн цаг уурын тойм

ЗУДЫН ЭРСДЭЛИЙН ЗУРАГ (2022-12-01-НИЙ БАЙДЛААР)

Шинэчлэгдсэн: 2022-12-07 14:22:44

Ус цаг уур, орчны судалгаа мэдээллийн хүрээлэнгээс ган зуншлага, цас зуд, бэлчээртэй холбоотой газрын ажиглалтын болон хиймэл дагуулын олон төрлийн мэдээг нэгтгэн боловсруулж, зудын эрсдэлийн зургийг гаргаж ирлээ.

Зудын эрсдэлийн зургийг боловсруулахдаа өнгөрсөн зуны ган, зуншлага, 2022-2023 оны өвөл-хаврын бэлчээрийн даац, бэлчээрийн ургац, малын тоо, агаарын температур, хур тунадасны дундажтай харьцуулсан хазайлт, энэ жилийн цасны бүрхэц, зузаан болон 12 дугаар сарын агаарын температур, хур тунадасны төлөв зэрэг мэдээллийг ашигласан.

Бэлчээрийн даацыг аймгийн нийт нутгаар тооцоолж гаргасан дүнгээс (Бэлчээрийн даацын зураг, 2022 оны 8 дугаар сарын 23 - нд УЦУОСМХ-д боловсруулав) үзвэл нутгийн  6,5  хувь нь бэлчээр нөөцтэй, 15,4 хувь нь бэлчээр хүрэлцээтэй, 66,5 хувь нь 1 - 3 дахин хэтэрсэн, 10,2 хувьд даац 3-5 дахин хэтэрсэн, 1,5  гаруй хувьд нь олон дахин хэтэрсэн байдалтай байна Өөрөөр хэлбэл өвөл-хаврын бэлчээрийн даац нутгийн 20 гаруй  хувьд хүрэлцээтэй ,  харин 80  орчим хувьд нь хэтэрч гарлаа.

Цасан бүрхүүлийн мэдээгээр 11 дүгээр сарын 30-ны байдлаар нийт нутгаар цастай байна. Цасны дундаж зузаан Тариат,  Төвшрүүлэх,  Хангай, Чулуут, Өгийнуур, Хотонт сумдын нутгаар 5 – 6 см, бусад сумдын нутгаар  1 – 4 см , гуу, жалга, хунгарласан газартаа 10 – 35 см  байна.

Цас удаа дараа орж, зузаан нь нэмэгдэн 11 дүгээр сарын сүүлчээр эрс хүйтэрсэн, 12 дугаар сарын цаг агаарын урьдчилсан мэдээ нарийвчлагдаж гарсан тул зудын эрсдэлийн зургийг шинэчлэн боловсруулж, 12 дугаар сарын 01-ний байдлаар гаргав.

2022 оны 12 дугаар сарын 01-ний байдлаар гаргасан зудын эрсдэлийн зургаас үзвэл нийт нутгийн  66,4 хувьд нь их, 19,5 хувьд нь нэн их,  14,0  хувьд нь дунд зэрэг, 0,1 хувьд нь  бага  эрсдэлтэй гэж гарсан байна.

Энэ жил  аймгийн  нийт нутгаар  агаарын дундаж температур 5,6  дугаар саруудад олон жилийн дунджаас  1,8 – 6,4 градусаар дулаан,  7 дугаар сард олон жилийн дунджаас 1.1 – 3,7 градусаар сэрүүн,  өдөр, шөнийн температурын хэлбэлзэл ихтэй байсан нь  бэлчээрийн ургамлын ургалтанд нөлөөлж  нэг наст болон хөл газрын ургамал голдуу ургасан,  ургамал тачир, сийрэг байгаагаас  нэгжийн ургац  бага,    ихэнх сумдад малын тооны хэт өсөлт  их байгаатай холбоотой бэлчээрийн даац хэтэрсэн нь зудын эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна.

Ийнхүү зудын эрсдэл ихтэй  малын тарга хүч дутуу, мал борлуулах зах зээл байхгүй, өвс тэжээл үнэтэй, малчид мөнгөжих боломж муутай байгаа нь зудад эмзэг байдлыг улам бүр нэмэгдүүлсээр байна.

Бид цаашид цас орох, зузаан нь нэмэгдэх, нягтарч хатуурах, хүйтний эрч чангарах зэргээр нөхцөл байдал хүндрэх тухай бүрт зудын эрсдэлийн зургийг шинэчлэн боловсруулж, тойм зөвлөмж гаргаж мэдээлнэ.

УС ЦАГ УУР, ОРЧНЫ СУДАЛГАА МЭДЭЭЛЛИЙН ХҮРЭЭЛЭНГИЙН

ХӨДӨӨ АЖ АХУЙН ЦАГ УУРЫН СУДАЛГААНЫ ХЭЛТЭС

АРХАНГАЙ АЙМГИЙН УЦУОШТ-ИЙН ХААЦУ-ЫН САЛБАР

2022-12-05.