Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

Архангай аймгийн гадаргын усны 2019 оны 8-р сарын чанарын тойм

Шинэчлэгдсэн: 2019-09-20 15:27:54

1.Гадаргын усны чанар

Архангай аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу Гичгэнэ, Тэрхийн цагаан нуур, Суман, Орхон, Хануй, Хойд тамир, Өгий нуур, Урд тамир дээд, доод хяналт-шинжилгээний цэгээс усны сорьц авч, нийт 9 сорьцонд химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо.

2019 оны 8-р сард хийсэн Архангай аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын гол үзүүлэлтүүдээр MNS 4586-98 усны чанарын стандартай харьцуулан 1 дүгээр хүснэгтэд үзүүллээ.  

1 дүгээр хүснэгт

 

 

Усны объект-

Хяналт-шинжилгээний цэг

Усны чанарын үзүүлэлт, мг/л

О2

БХХ5

ПИЧ

NH4

NO2

PO4

1

Гичгэнэ-Тариат

 

 

2.2

0.02

0.003

 

2

Тэрхийн цагаан нуур-Тариат

 

 

3.5

0.05

0.001

0.002

3

Суман-Тариат

 

 

3.4

0.04

0.001

 

4

Өгийнуур-Өгийнуур

 

 

5.6

0.03

0.001

0.005

5

Урд тамир дээд

11.70

4.5

1.0

0.02

0.002

0.005

6

Урд тамир доод

12.0

4.0

0.7

0.04

0.002

0.007

7

Орхон-Өлзийт

 

 

2.5

0.07

0.003

0.002

8

Хойд тамир-Ихтамир

 

 

3.0

0.04

0.001

0.005

9

Хануй-Эрдэнэмандал

 

 

5.3

0.06

0.002

0.007

Усны чанарын стандарт

MNS4586:98

6.0 багагүй

3

10

0.50

0.02

0.10

Тайлбар: БХХ5-биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч, ПИЧ-Перманганатын исэлдэх чанар, илр-илрээгүй

Гичгэнэ-Тариат Голын хяналт-шинжилгээний цэгүүдээс усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны орчин рН=7.13 буюу саармаг, эрдэсжилт 81.0 мг/л буюу  маш бага эрдэсжилтэй, усны хатуулаг 0.39 мг-экв/л буюу маш зөөлөн устай байв. Усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж ХА-аас давсан бохирдолгүй байлаа.

Тэрхийн цагаан нуур Нуурын хяналт-шинжилгээний цэгүүдээс усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны орчин рН=8.01 буюу сул шүлтлэг, эрдэсжилт 113.0 мг/л буюу  маш бага эрдэсжилтэй, усны хатуулаг 0.59 мг-экв/л буюу маш зөөлөн устай байв. Усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж ХА-аас давсан бохирдолгүй байлаа.

Суман-Тариат Голын хяналт-шинжилгээний цэгүүдээс усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны орчин рН=7.34 буюу саармаг, эрдэсжилт 114.1 мг/л буюу  маш бага эрдэсжилтэй, усны хатуулаг 0.62 мг-экв/л буюу маш зөөлөн устай байв. Усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж ХА-аас давсан бохирдолгүй байлаа.

Өгий нуур- Өгий нуур Нуурын хяналт-шинжилгээний цэгээс усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд нуурын усны орчин рН=7.78 буюу сул шүлтлэг, эрдэсжилт 601.0 мг/л буюу их эрдэсжилтэй, усны хатуулаг 1.76 мг-экв/л буюу зөөлөн устай байв. Фторын агууламж ХА-аас 0.5 мг их гарсан бол бусад хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж ХА-аас давсан бохирдолгүй байлаа.

Их тамир-Хойд тамир Голын хяналт-шинжилгээний цэгээс усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны орчин рН=7.41 буюу саармаг, эрдэсжилт 63.0 мг/л буюу маш бага эрдэсжилтэй байна, усны хатуулаг 0.35 мг-экв/л буюу маш зөөлөн устай байв. Усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж ХА-аас давсан бохирдолгүй, нуурын ус цэвэр байлаа.

Орхон-Өлзийт Голын хяналт-шинжилгээний цэгээс усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны орчин рН=7.46 буюу саармаг, эрдэсжилт 141.7 мг/л буюу бага эрдэсжилтэй байна, усны хатуулаг 0.66 мг-экв/л буюу маш зөөлөн устай байв. Усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж ХА-аас давсан бохирдолгүй, нуурын ус цэвэр байлаа.

Хануй-Эрдэнэмандал Голын хяналт-шинжилгээний цэгээс усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд голын усны орчин рН=8.09 буюу сул шүлтлэг, эрдэсжилт 172.0 мг/л буюу бага эрдэсжилтэй байна, усны хатуулаг 0.90 мг-экв/л буюу маш зөөлөн устай байв. Усан дахь хялбар исэлдэх органик бодис болон эрдэс азотын агууламж ХА-аас давсан бохирдолгүй, нуурын ус цэвэр байлаа

Урдтамир- Цэцэрлэг дээд, Цэцэрлэг доод хяналт-шинжилгээний цэгээс тус бүр 1 удаа сорьц авч, усны химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд, голын усны эрдэсжилт бага 71.5-81.0 мг/л, орчин рН=7.45-7.70 буюу саармаг болон сул шүлтлэг,  усны хатуулаг 0.35-0.43 мг-экв/л буюу маш зөөлөн устай, хүчилтөрөгчийн горим хэвийн, эрдэс азотын бохирдолгүй  байлаа.

 

2.Хаягдал бохир усны хяналт-шинжилгээ

Архангай аймгийн Эрдэнэбулган сумын “Ундарга” цэвэрлэх байгууламжийн хаягдал бохир усны орох, гарах 2 цэгээс усны сорьц авч шинжилгээ хийхэд цэвэрлэх байгууламжуудаас гарч байгаа хаягдал бохир ус цэвэршилт 15.0% гарсан байна.

Цэвэршүүлээд гарч байгаа усан дахь бохирдуулах бодисын агууламжийг Хүрээлэн буй орчинд нийлүүлэх цэвэршүүлсэн бохир усны стандарт MNS4943:2015 дахь зөвшөөрөгдөх дээд агууламж (ЗДХ)-тай харьцуулахад перманганатын исэлдэх чадвар /ПИЧ/ 1.9 дахин, биохимийн хүчилтөрөгч 7.5 дахин, нийт азотын агууламж 5.0 дахин, фосфорын агууламж 2.7 дахин давж бохирдсон байв.

 

АРХАНГАЙ АЙМАГ УС, ЦАГ УУР ОРЧНЫ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ТӨВИЙН БАЙГАЛЬ ОРЧНЫ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ЛАБОРАТОРИ