Орчны шинжилгээний мэдээ > Гадаргын усны чанар

архангай аймгийн 2022 оны 10дугаар сарын гадаргын усны чанарын тойм

Шинэчлэгдсэн: 2022-11-29 13:08:20

Архангай аймгийн гадаргын усны чанарын

 2022 оны 10 дугаар сарын тойм

1.Гадаргын усны чанар

Архангай аймгийн Байгаль орчны шинжилгээний лаборатори нь гадаргын усны хяналт-шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу 2022.10 дугаар сард Гичгэнэ-Тариат, Суман тариат, Чулуут-Чулуут, Хануй-Эрдэнэмандал, Чулуут-Өндөр-Улаан, Хойд тамир, Өгийнуур, Урд тамир дээд, Урд тамир цэгээс усны сорьц авч химийн найрлага, чанарын үзүүлэлтүүдийг тодорхойллоо. Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд: Гадаргын усны ууссан хүчилтөрөгчийн горим хэвийн байв.

2022 оны 10-р сард хийсэн Архангай аймгийн гадаргын усны шинжилгээний дүнг усны чанарын гол үзүүлэлтүүдээр MNS 4586-98 усны чанарын стандартай харьцуулан /Хүснэгт1/-д үзүүллээ.  

/Хүснэгт1./-д

 

Харуулын нэр

Усны чанарын үзүүлэлт, мг/л

О2

БХХ5

ПИЧ

NH4

NO2

P

F

1

Гичгэнэ-Тариат

 

 

1,6

0,11

0,001

0,006

0,14

2

Суман тариат

 

 

4,3

0,04

Илр-гүй

0,002

0,30

3

Чулуут-Чулуут

 

 

1,4

0,01

0,002

0,001

0,16

4

Хануй-Эрдэнэмандал

 

 

1,6

Илр-гүй

0,002

0,007

0,77

5

Чулуут-Өндөр-Улаан

 

 

1,6

0,09

Илр-гүй

0,017

0,31

6

Хойд тамир

 

 

0,8

Илр-гүй

0,001

0,001

0,27

7

Өгийнуур

 

 

5,6

0,10

0,001

0,078

1,68

9

Урд тамир дээд

10,88

2,6

1,1

0,01

0,001

0,002

0,13

10

Урд тамир доод

10,91

2,0

0,5

Илр-гүй

0,001

0,001

0,20

MNS4586:1998

6<

3.0

10.0

0.50

0.020

0.100

1.50

 

Тайлбар: БХХ5-биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгч, ПИЧ-Перманганатын исэлдэх чанар, илр-илрээгүй, MNS4586-98 усны чанарын стандарт дахь хүлцэх агууламжаас давсан үзүүлэлтүүдийг тодрүүлав.

Гичгэнэ-Тариат усны цахилгаан дамжуулах чадвар 121,9 эрдэсжилт 99,0мг/л, хатуулаг 0,54 мг-экв/л,  төмөр 0.12мг/л, нитрат азот 0.05мг/л, сульфат 1,8 мг/л, хлор 5,0 мг/л, гидрокарбонат 64,7 мг/л, магни 1,2 мг/л байна.

Суман-Тариат усны цахилгаан дамжуулах чадвар 154,0 эрдэсжилт 115,5мг/л, хатуулаг 0.67 мг-экв/л,  төмөр 0.12мг/л, нитрат азот 0.02мг/л, сульфат 0,8 мг/л, хлор 4,6 мг/л, гидрокарбонат 78,7 мг/л, магни 2,1 мг/л байна.

Чулуут-Чулуут усны цахилгаан дамжуулах чадвар 138,2 эрдэсжилт 107,6 мг/л, хатуулаг 0.61 мг-экв/л,  төмөр 0.10 мг/л, нитрат азот 0.36 мг/л, сульфат 0,5 мг/л, хлор 3,9 мг/л, гидрокарбонат 74,4 мг/л,  магни 2,7мг/л байна.

Хануй-Эрдэнэмандал усны цахилгаан дамжуулах чадвар 276.4 эрдэсжилт 222.3мг/л, хатуулаг 1,16 мг-экв/л,  төмөр 0.17 мг/л, нитрат азот 0,09мг/л, сульфат 2.0мг/л, хлор 4.6 мг/л, гидрокарбонат 156.2 мг/л, магни 4.6мг/л байна.

Чулуут-Өндөр-Улаан усны цахилгаан дамжуулах чадвар 170.9 эрдэсжилт 140.1 мг/л, хатуулаг 0.73 мг-экв/л,  төмөр 0.11мг/л, нитрат азот 0.01 мг/л, сульфат 0,9 мг/л, хлор 5.0мг/л, гидрокарбонат 95.8мг/л, магни 1.8 мг/л байна.

Хойд Тамир усны цахилгаан дамжуулах чадвар 118.2 эрдэсжилт 99.8 мг/л, хатуулаг 0.47мг-экв/л,  төмөр 0.15мг/л, нитрат азот 0.20 мг/л, сульфат 9.0 мг/л, хлор 3,5 мг/л, гидрокарбонат 59.2 мг/л, магни 1.7мг/л байна.

Өгийнуур. усны цахилгаан дамжуулах чадвар 639.1 эрдэсжилт 567.8 мг/л, хатуулаг 1,83 мг-экв/л,  төмөр 0.12мг/л, нитрат азот 0.06мг/л, сульфат 73.2 мг/л, хлор 20.9 мг/л, гидрокарбонат 312.4 мг/л, магни 15,9 мг/л байна

Урдтамир- Цэцэрлэг дээд, Цэцэрлэг доод усны цахилгаан дамжуулах чадвар 108.8-110.6 эрдэсжилт 91.4-91.5 мг/л, хатуулаг 0.43-0.47 мг-экв/л,  төмөр 0.10-0.12мг/л, нитрат азот 0.33-0.42 мг/л, сульфат 8.0-8.3мг/л, хлор 3.2-3.9 мг/л, гидрокарбонат 53.7-54.9мг/л, магни 1.9-2,2мг/л байна.

2.Хаягдал бохир усны хяналт-шинжилгээ

Архангай аймгийн Эрдэнэбулган сумын “Ундарга” цэвэрлэх байгууламжийн хаягдал бохир усны орох, гарах 2 цэгээс хаягдал усны сорьц авч химийн найрлага болон чанарын үзүүлэлтийг тодорхойллоо. 

Шинжилгээний дүнг /MNS4943:2015/ “Хаягдал ус”-ны стандартад харьцуулан /Хүснэгт2./-д үзүүллээ.Хүснэгт2

Төв ЦБ-аас сорьц авсан цэг

рН

Ж/б

мг/л

БПК5

мг/л

ХХХ, мг/л

ПИЧ

мг/л

Нийт азот мг/л

 

P

мг/л

MNS 4943:2015   /ЗДХ/

6-9

30

20

50

20

15

 -

Орох

7.86

123.0

190.0

-

33.6

Гарах

6.69

20.0

54.0

-

8.0

23.4

3.651

Цэвэршилт, хувь

 71.6

Шинжилгээний дүнгээс үзэхэд: /MNS4943:2015/ “Хаягдал ус”ны стандарт дахь зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээнээс Биохимийн Хэрэгцээт Хүчилтөрөгч-/БПК5/-ийн агууламж 2.7  дахин их, Нийт азот 1.6 дахин их  байна.

АРХАНГАЙ АЙМАГ УС, ЦАГ УУР ОРЧНЫ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ГАЗРЫН БАЙГАЛЬ ОРЧИН ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ЛАБОРАТОРИ